Η ΚΡΙΤΙΚΗ για το Afterimage

Κλασάτο σινεμά, κομψό στη φόρμα και δηκτικό στο περιεχόμενο, το κύκνειο άσμα του Βάιντα είναι ένας πένθιμος παιάνας στην υποχρέωση της τέχνης να λειτουργεί ως εργαλείο και σύμβολο της ελευθερίας απέναντι σε οποιαδήποτε ανελεύθερη και καταπιεστική ιδεολογία, και κόντρα σε κάθε προσπάθεια χειραγώγησης και υπόδειξης απ’ όποια πλευρά του πολιτικού φάσματος κι αν προέρχεται. Ιωσήφ Πρωιμάκης http://popaganda.gr/powidoki-life/

Και βέβαια δεν τίθεται ζήτημα κρίσης πάνω στο ηθικό σκέλος του δρόμου που αποφασίζει ο καλλιτέχνης να ακολουθήσει αλλά το ερώτημα παραμένει. Ο καλλιτέχνης που επιμένει ακόμα και με τίμημα των προσωπικών του σχέσεων στη δημιουργία υπερβάλει και σε ποιο σύμπαν ηθικής τελικά κρίνεται; Στυλιανός Τζιρίτας https://annibusblog.wordpress.com

Ένα αφοπλιστικά αισθαντικό μανιφέστο πέρα και πάνω από ετικέτες, ένας σπαραχτικός φόρος τιμής στη σημασία της καλλιτεχνικής αντίστασης σε κάθε δύναμη αφανισμού της ελεύθερης έκφρασης. Ρόμπι Εκσιέλ, Cinemag.gr

Είναι λογικό, ο Βάιντα να βλέπει αναλογίες ανάμεσα στον ήρωα της ταινίας του έναν καλλιτέχνη όπως εκείνος και στην δική του ζωή και τέχνη και ακριβώς γι αυτό φροντίζει να κάνει σαφή τον τρόπο με τον οποίο το κομμουνιστικό καθεστώς στέρησε από τον Στρεμίνσκι όχι μόνο το δικαίωμα στην δημιουργία μα τελικά και αυτό σε μια ελέυθερη ζωή. Γιώργος Κρασσακόπουλος, Flix.gr

Η σκηνοθετική προσέγγιση του Βάιντα είναι απέριττη, αυστηρή, θυμίζοντας τις πρώτες θαυμάσιες ταινίες του (εκείνες της «τριλογίας της Βαρσοβίας», από το «Μια γενιά» ως το «Στάχτες και διαμάντια»), στο στιλ του κλασικού κινηματογράφου, με σκηνές που συγκινούν με την απλότητα και την ομορφιά τους, με τον γνωστό από τη συνεργασία του με τον Κισλόφσκι ηθοποιό Μπογκουσλάβ Λίντα να φτιάχνει με τρόπο έξοχο το πορτρέτο του τραγικού ζωγράφου. Νίνος Φενέκ-Μικελίδης, Enetpress.gr

Η τελευταία ταινία που άφησε πίσω του ο Αντρέι Βάιντα, ασχολείται με το ανέκαθεν αγαπημένο θέμα του, την ελευθερία. (…) Aποδεικνύει για τελευταία φορά την αμεσότητα του κινηματογραφικού λόγου του Βάιντα. Λήδα Γαλανού, Efsyn.gr

Σινεμά λιτό, χωρίς περικοκλάδες, μπαίνει κατευθείαν στο θέμα· η ελευθερία, το πολυτιμότερο αγαθό του καλλιτέχνη, είναι εδώ το ζητούμενο με τον Στρεμίνσκι να μετατρέπεται σε σύμβολο αυτής ακριβώς της αναγκαιότητας. Εισηγητής της «Θεωρίας της Οπτικής» («Theory of Vision»), ο Πολωνός ζωγράφος μιλάει συνεχώς στην ταινία για τη σημασία τού πώς βλέπει κανείς τα πράγματα. Καθώς έρχεται αντιμέτωπος με το καθεστώς, ο θεμελιώδης αυτός καλλιτεχνικός όρος επεκτείνεται (αναπόφευκτα) και στο πολιτικό πεδίο. Εν είδει τραγικής ειρωνείας, η άρνηση του Στρεμίνσκι να στρατεύσει την τέχνη του, είναι τελικά η πιο γενναία, βαθιά πολιτική, πράξη του. Αιμίλιος Χαρμπής, Καθημερινή.

Παρά τα 90 του χρόνια, o Βάιντα απέδειξε τη φρεσκάδα της σκηνοθετικής ματιάς του. Η σύνθεση των πλάνων, οι επιλογές των χρωμάτων -δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά σε μία ταινία που μιλά για ζωγραφική- και αρκετές εμπνευσμένες σκηνές (για παράδειγμα η σκηνή με τις κούκλες βιτρίνας προς το τέλος της ταινίας) αποδεικνύουν πόσο μεγάλος σκηνοθέτης υπήρξε μέχρι τις τελευταίες του στιγμές.(…) Εξαιρετική επιλογή για τον κεντρικό ρόλο ο Μπογκουσλάβ Λίντα, ο οποίος φέρει και φυσιογνωμική ομοιότητα με τον γνωστό πολωνό ζωγράφο. Αγγελική Στελλάκη, Cinepivates.gr

H ταινία αποτελεί πρωτίστως το «καθρέφτισμα» των αναμνήσεων του ίδιου του Βάιντα πάνω στην προσωπική του Τέχνη και ενός φιλμικού σύμπαντος που, κατά κάποιο μοιραίο τρόπο, «έκλεισε» με το πλέον αντιπροσωπευτικό και «ανυπότακτο» δείγμα του. Βαρβάρα Κοντονή, http://freecinema.gr/movies/powidoki/

Για μια ακόμη φορά, ο Βάιντα έγινε ο ραψωδός του ανήλιαγου πεπρωμένου ενός ιδεολογικού μαχητή κόντρα στο ισοπεδωτικό τέρας του απολυταρχισμού, χωρίς ωστόσο να καταφύγει σε συμβολικές λύσεις στη σκηνοθεσία. Απεναντίας, επέλεξε ακαδημαϊκή αισθητική στην αφήγηση, τον φωτισμό και τα σκηνικά. Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, Lifo.gr

Στην ιδεολογία αυτού του ηρωικού προσώπου που σήμερα δεν είναι τόσο γνωστό όσο θα έπρεπε να είναι, βρίσκονται συμπυκνωμένες όλες οι απόψεις του Αντρέι Βάιντα για το τι σημαίνει Τέχνη (όπου διάλογος και αντίλογος επιβάλλονται) αλλά και για το πώς οφείλει να λειτουργεί ένας γνήσιος καλλιτέχνης που σέβεται τον εαυτό του και τα όσα λέει ότι υπερασπίζεται. Ετσι λοιπόν ο σκηνοθέτης υποκλίνεται με σεβασμό στη «δονκιχωτική» αυτοθυσία του Στρεμίνσκι (που υποδύεται ένας εξαιρετικός Μπόντουσλαβ Λίντα), αναμοχλεύοντας με το ίδιο πάθος αν και για τελευταία φορά στη ζωή του – καθώς έφυγε πέρυσι από τη ζωή σε ηλικία 90 ετών, αφήνοντας πίσω του ένα πλούσιο έργο που θα μείνει αθάνατο – ένα ζωτικής σημασίας θέμα που δεν έπαψε ποτέ να τον απασχολεί. Γιάννης Ζουμπουλάκης, Το Βήμα.